Medische expertise dichtbij op het KDC

In 2025 is binnen Kind & Jeugd een belangrijke stap gezet in het anders organiseren van medische zorg op zowel de kinderdienstencentra (KDC’s) als de orthopedagogische behandelcentra (OBC’s).

Beide zorgvormen hebben nu niet alleen op afroep een arts VG (Verstandelijk Gehandicapten) betrokken, maar deze is ook fysiek en structureel aanwezig. Door deze inzet is er meer samenhang ontstaan tussen medische, pedagogische kennis. Dit zorgt voor meer overzicht, kortere lijnen en 1 duidelijk aanspreekpunt voor medische vraagstukken. Bovendien is het mogelijk om indien nodig door te verwijzen naar de poli van de arts VG. Deze poli kan ook op het KDC of OBC plaatsvinden. Hierdoor kunnen kind en ouders in hun vertrouwde omgeving blijven, hoeven zij niet te reizen en kan de zorg sneller met de juiste disciplines georganiseerd worden.

Deze nieuwe werkwijze maakt het mogelijk om medische signalen en gedragsvragen vroegtijdig te herkennen en te duiden. Door observaties op de groep en het benutten van bestaande medische informatie ontstaat een completer beeld van het kind in de dagelijkse context. Hierdoor kunnen passende adviezen sneller worden gegeven en kan, waar nodig, tijdig worden doorverwezen naar andere zorgprofessionals of naar de poli van de arts VG, zodat gespecialiseerde medische zorg direct beschikbaar komt binnen de vertrouwde setting.

De verantwoordelijkheid voor medische behandeling blijft duidelijk belegd bij de reguliere medische zorg. De inzet van de arts VG draagt bovendien bij aan preventie: mogelijke problemen worden vroeg gesignaleerd en aangepakt voordat ze verergeren.

De nauwere samenwerking tussen behandelcoördinatoren, begeleiders en de arts VG zorgt voor meer rust en duidelijkheid voor kinderen, ouders en teams. Daarbij vervult de arts VG een belangrijke schakelfunctie tussen ouders, medisch specialisten en het team op locatie. Begeleiders voelen zich beter ondersteund en ervaren dat ook mogelijke medische oorzaken van gedrag structureel worden meegenomen, waardoor de kwaliteit van zorg verder toeneemt.

Arts VG op het KDC: één vast aanspreekpunt voor medische vragen

Binnen Kind & Jeugd werken we aan optimale behandeling en begeleiding voor kinderen en jongeren. Het tijdig herkennen en behandelen van medische problemen en gedrag is daarbij een uitdaging. Behandelaren wisten bijvoorbeeld niet altijd waar zij met hun vragen terechtkonden. Daarom zijn er het afgelopen jaar stappen gezet om de medische zorg anders te organiseren.

Het resultaat: meer overzicht en één vast aanspreekpunt voor medische vragen.

Dat aanspreekpunt, en een belangrijke schakel bij medische vragen, is er met de komst van José Huisman en David Vroege, beiden arts VG. Sinds 1 januari 2025 zijn zij structureel betrokken bij de KDC’s (kinderdienstencentra). Zij denken mee, verbinden verschillende disciplines en helpen bij het maken van de juiste keuzes. Zo is medische kennis dichterbij voor kinderen, ouders en teams.

Zo werkt het

Ipse de Bruggen heeft 9 kinderdienstencentra. Op deze locaties hebben David en José een adviserende en ondersteunende rol. Zij helpen behandelaren bij het maken van goede keuzes, maar zijn niet eindverantwoordelijk voor de medische zorg. Die verantwoordelijkheid blijft bij onder andere de huisarts, kinderarts of psychiater.

Voor een advies bekijken José en David de beschikbare medische informatie en observeren zij het kind op het KDC. Ook onderzoeken zij of gedrag of welzijn een medische oorzaak kan hebben. In overleg met de behandelcoördinator volgt daarna een passend advies over behandeling of een verwijzing naar een andere zorgprofessional. Ook bij vragen over slaap, gedrag of medicatie denken zij mee. Daarnaast adviseren zij bij beslissingen rond onvrijwillige zorg (de Wet zorg en dwang).

Door deze vroege betrokkenheid kunnen problemen sneller worden herkend of zelfs voorkomen. Dat geeft rust voor het kind en de omgeving.

Deze manier van werken vraagt om nauwe samenwerking binnen en buiten het KDC. Alleen dan sluit alle informatie goed op elkaar aan en ontstaat er een compleet beeld van de gezondheid van het kind. Is er meer individuele inzet nodig, dan wordt het kind verwezen naar de poli van de arts VG. Ook dan blijft de gedragskundige van Kind & Jeugd betrokken als behandelcoördinator. Als David samenwerkt met andere specialisten, blijft iedere arts verantwoordelijk voor zijn of haar eigen deel van de zorg.

“Het mooiste is dat ik op locatie een consult kan doen met iedereen erbij: het kind, de ouders en het team. Alles komt samen op één plek.”
David Vroege, arts VG

Een belangrijk voordeel is dat de poli soms op het KDC plaatsvindt. Dat scheelt reistijd en belasting voor het kind, de ouders en de behandelcoördinator. Bovendien blijft het kind in de vertrouwde omgeving.

Arts VG David Vroege over werken op het KDC

“Mijn werk begint vaak met sparren met behandelcoördinatoren en paramedici. Samen bespreken we wat er speelt bij een kind. Het mooiste is dat ik op locatie een consult kan doen met iedereen erbij: het kind, de ouders en het team. Dat heeft grote voordelen. Ouders hoeven niet te reizen, afspraken zijn beter op elkaar afgestemd en er is meer ruimte om rekening te houden met taalverschillen. Alles komt samen op één plek. Bovendien zijn mijn werkdagen vast. Als er iets speelt, weet iedereen wanneer ik aanwezig ben en dat we het samen kunnen bespreken.”

“Medisch gezien komt er van alles voorbij, zoals epilepsie, spasticiteit en longontstekingen. Daarnaast zijn er veel gedragsvragen, bijvoorbeeld over agressie of zelfverwonding. Ouders weten soms niet meer wat ze moeten doen. Ik kies er dan bewust voor om het kind op de groep te zien. Dat geeft vaak een heel ander beeld dan in een spreekkamer. Op een KDC is veel prikkeling. Dat hoort erbij, maar voor sommige kinderen is dat te veel. Dan kijk je samen: wat heeft dit kind nodig? Soms is dat extra rust, soms ondersteuning in de vorm van therapie en soms – liever niet, maar soms noodzakelijk – medicatie. Ik kijk mee op de groep en overleg met begeleiders: zie je verschil, werkt het of juist niet?”

“Naast medische interventies kijken we ook breder, zoals fysiotherapie, bewegen op muziek, borsteltherapie of soms zelfs de inzet van een hond. Creatief, maar altijd passend bij het kind.”

“Wat voor mij het verschil maakt, is dat de lijnen kort zijn. Alles is overzichtelijker en de zorg is beter afgestemd. Kinderen staan hier echt centraal. Het is een specifieke doelgroep met complexe problematiek, waarvoor specifieke expertise nodig is. Juist die schakelfunctie tussen ouders, huisarts, ziekenhuis en het KDC is enorm waardevol.”

De eerste ervaringen

Uit de eerste evaluaties blijkt dat deze manier van werken goed aansluit bij wat nodig is. David: “Wat ik zelf heel mooi vind, is de samenwerking tussen Volwassenenzorg en Kind & Jeugd vanuit het Expertisecentrum, ook met externe partners. We hebben actief contact gezocht met jeugdpsychiaters van Youz (het behandelcentrum van Parnassia) en het Erasmus MC. Zo is er een duidelijk vangnet ontstaan: je weet waar je terechtkunt als je iets signaleert.”

De samenwerking tussen gedragskundigen, begeleiders en de arts VG wordt als prettig ervaren. Begeleiders voelen zich gesteund en merken dat ook medische oorzaken van problemen worden meegenomen, zoals oorontstekingen of gebitsklachten. “Doordat je er vaker bent,” zegt David, “leren kinderen, ouders en teams je kennen. Dat verlaagt de drempel om vragen te stellen.”

De inzet van een arts VG op het KDC betekent vooral: korte lijnen, goede samenwerking en aandacht voor preventie. Met als doel dat kinderen zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen, met de juiste zorg op het juiste moment.